Đức Thánh Cha Lêô XIV công bố Thông điệp Magnifica humanitas, ngày 25.05.2026.
(@Vatican Media)
Vatican News
“Trí tuệ nhân tạo ngày nay cần phải được ‘giải giới’, được giải thoát khỏi những lôgic biến nó thành công cụ thống trị, loại trừ hoặc gây chết chóc. Cũng như năng lượng hạt nhân, nó phải phục vụ mọi người và công ích”. Lời kêu gọi được Đức Thánh Cha Lêô XIV đưa ra ngày 25/5, khi giới thiệu Thông điệp đầu tiên Magnifica humanitas, nay trở thành một trong những điểm trọng tâm của chủ đề Ngày Thế giới Hòa bình năm 2027.
Trách nhiệm của những người làm chính trị
Theo Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, với chủ đề “Giải giới công nghệ, phục vụ hòa bình. Chính trị như một trách nhiệm phòng ngừa”, Đức Thánh Cha muốn nhấn mạnh trách nhiệm luân lý của những người hoạt động trong lĩnh vực chính trị.
Thông cáo của Bộ cho biết Đức Thánh Cha “muốn hướng sự chú ý đến trách nhiệm luân lý của những người được kêu gọi hành động trong lĩnh vực chính trị và mời gọi toàn thể nhân loại thăng tiến phẩm giá con người và góp phần xây dựng hòa bình, bắt đầu bằng việc ‘giải giới cho công nghệ’”.
Lời mời gọi này đặc biệt liên quan đến việc sử dụng những công nghệ mới trong các lĩnh vực có thể tác động trực tiếp đến sự sống con người, an ninh và tương quan giữa các dân tộc.
Không thuật toán nào có thể hợp thức hóa chiến tranh
Trong Thông điệp Magnifica humanitas, Đức Thánh Cha cảnh báo về những nguy cơ khi giao các quyết định quân sự cho các hệ thống Trí tuệ nhân tạo. Ngài khẳng định: “Không có thuật toán nào có thể làm cho chiến tranh trở nên có thể chấp nhận được về mặt luân lý”.
Đức Thánh Cha cũng tha thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy những thỏa thuận chung nhằm bảo vệ trách nhiệm của con người và các nguyên tắc nhân đạo, đặc biệt trong những hoàn cảnh liên quan đến sự sống con người và sự chung sống giữa các dân tộc.
“Trí tuệ nhân tạo phải được giải giới”
Khi giới thiệu Thông điệp Magnifica humanitas tại Hội trường Mới của Thượng Hội đồng Giám mục ngày 25/5, Đức Thánh Cha cho biết văn kiện là kết quả của quá trình suy tư trong Tòa Thánh về tác động ngày càng lớn của công nghệ và AI đối với đời sống con người.
Theo ngài, AI đang ảnh hưởng đến “nhiều lĩnh vực trong đời sống”, chi phối các quyết định và “thay đổi tận căn cách thức tiến hành chiến tranh”. Từ đó, Đức Thánh Cha đưa ra một xác tín mạnh mẽ: “Trí tuệ nhân tạo phải được giải giới”.
Ngài giải thích: “Tôi biết từ ngữ này mạnh, nhưng nó được chọn một cách có chủ ý, bởi vì thời điểm này cần những từ ngữ có khả năng thu hút sự chú ý, đánh thức lương tâm và chỉ ra những con đường nhân loại cần bước theo”.
Công nghệ phải phục vụ công ích
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng, cũng như việc giải trừ vũ khí hạt nhân, “Trí tuệ nhân tạo ngày nay cũng cần phải được giải giới”, bởi vì “cũng như năng lượng hạt nhân, nó phải phục vụ mọi người và công ích”. Ngài đồng thời khẳng định: “Những quyết định liên quan đến công nghệ không bao giờ được tách khỏi lương tâm và trách nhiệm”.
Đối với Đức Thánh Cha, hòa bình không chỉ là sự vắng bóng chiến tranh, nhưng còn gắn với công lý và trách nhiệm. Ngài nói: “Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, nhưng là công lý đang được thực thi. Tuy nhiên, khi công nghệ làm suy yếu khả năng phê bình của con người, thì chính hòa bình cũng bị đặt vào tình trạng nguy hiểm. Tuy nhiên, giải giới thôi vẫn chưa đủ. Chúng ta phải xây dựng”.
Đức Thánh Cha kết luận rằng chỉ với một tầm nhìn toàn diện và sự cộng tác giữa những người phát triển công nghệ, những người chịu tác động của nó, các quốc gia giàu và nghèo, các thể chế và cá nhân, AI mới có thể thực sự được định hướng về công ích và góp phần xây dựng “một tương lai, không phải cho một số ít người đặc quyền, nhưng cho toàn thể gia đình nhân loại”.
Nguồn: vaticannews.va