Vatican News
Khác với những lầm tưởng phổ biến cho rằng hang toại đạo Thánh Callisto là nơi ẩn náu bí mật của các Kitô hữu để trốn tránh sự bách hại, thực tế lịch sử xác nhận đây là nghĩa trang chính thức đầu tiên của cộng đoàn Kitô giáo Roma. Trong khi người La Mã gọi nơi chôn cất là Necropolis (“thành phố của người chết”), các tín hữu tiên khởi đã đặt ra cái tên Coemeterium – nghĩa là "nơi an nghỉ". Cách gọi này là một lời tuyên xưng đức tin mạnh mẽ vào sự Phục sinh: cái chết chỉ là một giấc ngủ tạm thời để chờ đợi ngày sống lại cùng với Chúa Kitô.
Trong số hơn 60 hang toại đạo tại Roma, hang toại đạo Thánh Callisto là nơi nổi tiếng nhất. Công trình này được một số gia đình tín hữu xây dựng vào khoảng năm 170 và đến cuối thế kỷ II thì được hiến dâng cho Giáo hội. Dưới thời Đức Giáo hoàng Zêphyrinô, nơi đây chính thức trở thành nghĩa trang chung đầu tiên của cộng đoàn Kitô giáo và được đặt dưới quyền quản lý trực tiếp của các vị Giáo hoàng.
Tên của hang toại đạo được đặt theo thánh Callisto, vị Giáo hoàng từng xuất thân từ nô lệ và dành gần 20 năm quản lý nơi này để giúp các tín hữu nghèo có nơi an nghỉ xứng đáng.
Với hệ thống hầm mộ khổng lồ kéo dài hơn 20 cây số và sâu đến 30 mét, nơi đây ước tính có khoảng nửa triệu ngôi mộ của các tín hữu. Đây cũng là nơi chôn cất của 16 Thánh Giáo hoàng thế kỷ thứ ba, có 6 Giáo Hoàng tử đạo cùng hơn 70 Thánh tử đạo khác, trong đó có mộ Thánh nữ Xêxilia.
Tiến sâu vào các tầng hầm, chúng ta sẽ bắt gặp một "ngôn ngữ không lời" thông qua các bức bích họa và biểu tượng cổ xưa. Hình ảnh Con Cá - (ἸΧΘΥΣ) là mật mã viết tắt cho lời tuyên xưng "Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng Cứu Thế". Chữ Alpha và Omega ám chỉ Chúa Kitô là Khởi đầu và Tận cùng của mọi sự. Hình ảnh Người Mục Tử Nhân Lành chính là Chúa Giêsu, Đấng cứu thế và con chiên Chúa vác trên vai ám chỉ đến linh hồn được Người cứu rỗi....
Đặc biệt, hang toại đạo Thánh Callisto còn lưu giữ những chứng tích quý giá về đời sống Bí tích của Giáo hội sơ khai, nhất là mối liên hệ giữa Bí tích Rửa tội và Thánh Thể. Các bích họa tại đây nhắc nhớ thời kỳ dự tòng, nơi các tín hữu được "tái sinh" qua giếng rửa tội và được nuôi dưỡng bằng "Bánh hằng sống" để có sức mạnh làm chứng cho Chúa.
Hành trình khám phá hang toại đạo Thánh Callisto không chỉ là một chuyến thăm viếng lịch sử, mà còn là cuộc gặp gỡ với những bài học đức tin vượt thời gian. Trước hết, đó là bài học về lòng trung tín và tình yêu vô điều kiện: các vị tử đạo đã chứng minh rằng tình yêu Thiên Chúa mạnh hơn cái chết, và sự thiện cuối cùng sẽ chiến thắng sự dữ. Thứ đến, cuộc đời các ngài là minh chứng hùng hồn rằng đức tin không cần đến bạo lực, mà được khẳng định qua sức mạnh của sự hiền lành và khiêm nhường theo gương Chúa Giêsu.
Hang toại đạo cũng mời gọi chúng ta xác tín lại “thẻ căn cước” của Kitô hữu là niềm hy vọng. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh, hy vọng “không phải là một tâm trạng tốt, lạc quan thuần túy nhân loại”, mà “chính là Chúa Giêsu, Ngài là sức mạnh của chúng ta để giải phóng và làm lại mọi cuộc sống. Nói đúng hơn, hy vọng là "một món quà" của Chúa Giêsu, Hy Vọng là chính Chúa Giêsu, Hy Vọng mang tên Giêsu”.
Giữa một thế giới vẫn còn nhiều hận thù và bách hại, gương sáng của các chứng nhân thời sơ khai là lời nhắc nhở rằng người Kitô hữu không bao giờ đơn độc trên hành trình hướng về Quê Trời. Những mẫu gương ấy mời gọi mỗi người giữ cho ngọn lửa hy vọng luôn rực cháy và lan tỏa niềm hy vọng ấy đến với mọi người xung quanh.
Nguồn: vaticannews.va