Nghi thức đóng Cửa Thánh tại Vương Cung Thánh Đường Gioan Lateranô, ngày 27.12.2025.
(ANSA)
Vatican News
Bối cảnh toàn cầu năm 2025 giữa hỗn loạn và tái thiết
Nhìn lại bức tranh toàn cảnh năm 2025 qua lăng kính của các hãng thông tấn quốc tế, chúng ta thấy một thế giới đang trong trạng thái "tái định nghĩa". Con người nỗ lực tìm kiếm sự ổn định nhưng lại liên tục bị cuốn vào vòng xoáy của những biến động cực đoan về cả chính trị, kinh tế lẫn tự nhiên. Áp lực này đè nặng lên tâm hồn con người, khiến nhu cầu về một điểm tựa tinh thần trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Trật tự thế giới năm qua bị rung chuyển bởi xu hướng bảo hộ và những thay đổi chóng mặt trong chính sách đối nội lẫn đối ngoại của các cường quốc. Những "cơn địa chấn" từ việc áp đặt thuế quan và rào cản thương mại đã gây xáo trộn thị trường tài chính toàn cầu, tạo áp lực nặng nề lên chi phí sinh hoạt của người dân khắp các châu lục. Nỗi lo về một cuộc suy thoái diện rộng bao trùm nửa đầu năm, cho đến khi sự xoay trục ngoại giao buộc các bên phải ngồi lại bàn đàm phán để hạ nhiệt căng thẳng. Thực tế này cho thấy sự mong manh của một trật tự thế giới khi chỉ dựa trên những lợi ích kinh tế thuần túy mà thiếu vắng các giá trị nhân bản bền vững.
Tuy nhiên, giữa những rạn nứt đó, năm 2025 cũng ghi dấu những nỗ lực ngoại giao tuy khó khăn nhưng đầy hy vọng. Tại các vùng tâm điểm xung đột khốc liệt từ Trung Đông đến Đông Âu, những lệnh ngừng bắn mong manh và các cuộc đối thoại trực tiếp cấp cao đã đặt những viên gạch đầu tiên cho hòa bình. Dù tiếng súng chưa hoàn toàn tắt hẳn, nhưng khát vọng ổn định đã trở thành áp lực toàn cầu, thôi thúc các nhà lãnh đạo phải chọn lựa giải pháp đối thoại thay vì đối đầu.
Song song đó, nhân loại phải đối mặt với thách thức kép từ công nghệ và thiên nhiên. Trí tuệ nhân tạo bùng nổ với mức đầu tư kỷ lục, mang lại tiện ích không tưởng nhưng cũng đặt ra những vấn nạn về việc làm, đạo đức, và quyền riêng tư của con người. Cùng lúc ấy, "Mẹ Thiên Nhiên" tiếp tục lên tiếng cảnh báo qua những đợt lũ lụt tàn khốc tại Đông Nam Á và cháy rừng kỷ lục tại Âu Mỹ. Thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của sự tiến bộ vượt bậc về khoa học, nhưng lại đối diện với sự xói mòn các giá trị nhân văn và sự tàn phá môi trường, đòi hỏi một sự phản tỉnh sâu sắc về lối sống tiêu thụ hiện nay.
Năm Thánh 2025: Điểm sáng Hy vọng giữa bóng tối thời đại
Trong bức tranh xám xịt của một thế giới đầy bất ổn, Năm Thánh Hy Vọng hiện lên như lời hồi đáp dịu dàng của Thiên Chúa trước những tiếng kêu cầu của nhân loại. Đây không thuần túy là một truyền thống được lặp lại theo chu kỳ, mà thực sự là hồng ân từ tình yêu quan phòng của Thiên Chúa dành cho nhân loại – một liều thuốc tinh thần quý giá xoa dịu một thế giới đang kiệt quệ vì lo âu.
Năm Thánh đã trở thành nhịp cầu hiệp nhất giữa một thời đại bị phân cực sâu sắc. Trong khi các quốc gia mải mê dựng lên những rào cản thuế quan và biên giới nghiêm ngặt, Giáo hội lại mở ra những lối đi tâm linh không giới hạn. Hình ảnh hơn 35 triệu khách hành hương từ khắp các châu lục hội ngộ tại Roma, cùng nhau bước qua Cửa Thánh của các Đền thờ và cả nơi nhà tù, là minh chứng sống động cho sức mạnh của đức tin. Đó là sự gắn kết vượt lên trên mọi ngăn cách về chủng tộc, ngôn ngữ hay chính trị, nhắc nhở chúng ta rằng: trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa là Cha, nhân loại là một đại gia đình và mọi người là anh chị em với nhau.
Dấu ấn rực rỡ và đầy hy vọng nhất của hành trình này phải kể đến dịp Ngày Năm Thánh Giới trẻ vào tháng 08/2025. Giữa những lo ngại về sự thờ ơ tôn giáo của thế hệ Z, hơn 1 triệu bạn trẻ đã tạo nên một làn sóng nhiệt thành chưa từng có tại kinh thành Roma muôn thuở. Việc tỷ lệ thanh niên nam nữ có cái nhìn tích cực về Giáo hội tăng vọt lên mức 65% là một dấu chỉ mang tính thời đại. Nó khẳng định rằng: giữa cơn bão của chủ nghĩa thực dụng và sự thống trị của trí tuệ nhân tạo, con người vẫn luôn khao khát một điểm tựa tâm linh vĩnh cửu – một ý nghĩa sống siêu việt mà máy móc không bao giờ có thể thay thế. Qua đó, Thiên Chúa đã thắp lại ngọn lửa tin yêu trong lòng thế hệ gánh vác tương lai của thế giới.
Hành trình chuyển giao: Từ Lòng Thương Xót đến Sứ vụ Hiệp nhất
Năm qua, cộng đồng tín hữu toàn cầu cũng đã chứng kiến một cuộc chuyển giao lịch sử đầy ý nghĩa. Biến cố Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời vào ngày 21/04/2025 đã để lại một khoảng lặng sâu sắc trong lòng Giáo Hội giữa lúc Năm Thánh còn chưa đi hết một nửa chặng đường. Ngài trao lại cho Giáo Hội một di sản đồ sộ về sự cải tổ, một lý tưởng về "Hội Thánh nghèo cho người nghèo" và tinh thần trách nhiệm với Ngôi nhà chung. Có thể nói, bằng linh đạo lòng thương xót, ngài đã chuẩn bị một "mảnh đất tâm hồn" cởi mở để nhân loại sẵn sàng đón nhận những hạt giống hy vọng từ Năm Thánh.
Tiếp nối hành trình đó, Đức Tân Giáo hoàng Lêô XIV bước vào triều đại giữa lúc Năm Thánh đang ở giai đoạn cao trào. Sự xuất hiện của ngài không phải là một sự đứt quãng, mà là sự kế thừa đầy năng động những giá trị mà Vị tiền nhiệm đáng kính đã dày công vun xới. Với châm ngôn "In Illo uno unum" (Trong Đấng duy nhất, chúng ta là một), ngài đã nâng tầm di sản lòng thương xót thành lời mời gọi hiệp nhất cụ thể: Dù nhân loại có khác biệt hay đa dạng đến đâu, tất cả đều được mời gọi trở thành một thân thể duy nhất trong Đức Kitô.
Tầm nhìn về sự tiếp nối này không dừng lại ở lời nói, mà nhanh chóng được hiện thực hóa qua chuyến tông du đầu tiên đến Thổ Nhĩ Kỳ và Libăng. Đây không đơn thuần là một sự kiện ngoại giao, mà là cuộc hành hương dấn thân để xây dựng những "nhịp cầu" nối liền Đông và Tây – tiếp tục công cuộc đối thoại đại kết mà các Vị tiền nhiệm hằng luôn thao thức. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngài thúc đẩy sự đối thoại chân thành giữa các nền văn minh và tôn giáo. Tại Libăng, ngài mang đến sự hiện diện ủi an cho những mảnh đời đang oằn mình trước khủng hoảng. Chuyến đi là minh chứng cho một niềm tin nhất quán: Khi một chi thể đau đớn, cả thân thể Giáo hội cùng sẻ chia.
Tinh thần tiếp nối và dấn thân ấy được Đức Thánh Cha Lêô XIV đúc kết trọn vẹn trong Sứ điệp Giáng sinh 2025, mở ra định hướng mục vụ cho năm 2026: "Cánh cửa bằng đồng của các Thánh đường đã khép lại, nhưng cửa lòng của mỗi Kitô hữu phải mở ra rộng hơn bao giờ hết. Chúng ta đóng cửa đền thờ không phải để giữ Thiên Chúa cho riêng mình trong sự an toàn của những bức tường đá, mà là để mang Ngài ra đi, gặp gỡ Ngài nơi những mảnh đời đau khổ và cả trên không gian mạng”.
Đây chính là nghịch lý thánh thiêng của giai đoạn mới: Cửa Thánh khép lại là để mở ra sứ mạng phục vụ. Thay vì tự mãn với những thành quả của Năm Thánh, Giáo hội chọn dùng hồng ân đó làm bệ phóng để dấn thân vào những thực tại gai góc – từ những khu ổ chuột hữu hình đến những "sa mạc tâm hồn" trong thế giới ảo. Bởi trong Đức Kitô – Đấng duy nhất, chúng ta kế thừa quá khứ để kiến tạo tương lai, nơi không một ai bị bỏ lại phía sau và không ai phải bước đi đơn độc.
Giáo hội Việt Nam: Lộ trình "Môn đệ thừa sai" hướng tới năm 2033
Hòa chung dòng chảy hồng ân của Giáo hội toàn cầu, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã vạch ra lộ trình mục vụ chiến lược cho dân Chúa tại quê hương. Tầm nhìn này không chỉ dừng lại ở dư âm của Năm Thánh 2025, mà còn hướng xa hơn tới đại lễ kỷ niệm 500 năm Tin Mừng đến Việt Nam (1533 – 2033).
Trọng tâm của năm mục vụ 2026 được xác định qua chủ đề: "Anh em là ánh sáng thế gian" (Mt 5,14). Sứ mạng của năm nay rất rõ ràng và đòi hỏi sự dấn thân của mọi thành phần dân Chúa: Mỗi Kitô hữu phải là một "Môn đệ thừa sai". Thuật ngữ này nhắc nhở chúng ta rằng loan báo Tin Mừng không còn là trách nhiệm độc quyền của hàng giáo sĩ hay tu sĩ, mà là căn tính và nhiệm vụ của bất cứ ai đã lãnh nhận Bí tích Rửa Tội. Người môn đệ không chỉ học hỏi về Chúa cho riêng mình, mà phải mang Chúa đến cho người khác bằng chính đời sống của mình.
Thông điệp mạnh mẽ nhất mà các Vị chủ chăn muốn gửi gắm cho cộng đoàn dân Chúa trong năm mới này chính là sự cảnh tỉnh trước lối sống đạo hình thức. Cùng chung nỗi niềm trăn trở của Đức Thánh Cha Lêô XIV, các giám mục Việt Nam lo ngại về hiện tượng những "Kitô hữu nửa mùa" – những người chỉ có danh xưng trên giấy tờ, giữ đạo bằng những thói quen khô khan nhưng thiếu vắng hành động thực tế và lòng nhiệt thành truyền giáo.
Trong kỷ nguyên số và thực tại xã hội nhiều biến động, các Vị chủ chăn mời gọi các tín hữu dấn thân qua những hành động cụ thể và thiết thực. Trên không gian mạng, người Công giáo Việt Nam được mời gọi trở thành những chứng nhân sự thật, biết phân định và lan tỏa những giá trị tích cực giữa làn sóng tin giả và sự vô cảm. Trong đời sống hằng ngày, sự liêm chính, công bằng và lòng chung thủy trở thành "bài giảng sống" thuyết phục nhất cho anh chị em xung quanh. Đặc biệt, tinh thần bác ái phải được cụ thể hóa bằng việc đồng hành với những nạn nhân của thiên tai, bất công xã hội và những người bị bỏ rơi bên lề cuộc sống.
Bình minh của một sứ mạng mới
Năm 2026 bắt đầu khi dư âm của Năm Thánh 2025 vẫn còn lan tỏa khắp các xứ đạo. Thế giới có thể còn đầy rẫy những biến động khó lường về chính trị, những thách thức khốc liệt về kinh tế hay sự lạnh lùng của công nghệ trí tuệ nhân tạo, nhưng người Kitô hữu không bước đi trong bóng tối vì họ luôn có một la bàn vĩnh cửu: Tình yêu và Hy vọng đến từ Thiên Chúa.
Năm Thánh 2025 đã thực sự hoàn thành sứ mạng là một điểm sáng rực rỡ, một dấu chứng của sự Quan phòng mà Thiên Chúa ban tặng để nhắc nhở nhân loại rằng: Người vẫn đang hiện diện và làm chủ lịch sử. Khi Cửa Thánh tại Roma khép lại bằng những nghi thức trang trọng, lịch sử Giáo hội Việt Nam lại mở ra một trang mới. Hãy để năm 2026 trở thành năm của ánh sáng, nơi mỗi người chúng ta dám bước ra khỏi sự an toàn của chính mình, xóa tan bóng tối của sự vô cảm để thắp lên ngọn nến tin yêu giữa lòng thế giới. Đó là con đường để chúng ta xứng đáng là những người hành hương của hy vọng và là những môn đệ thừa sai đích thực của Chúa Kitô.
Nguồn: vaticannews.va